Cách Tính Phần Trăm Cho Excel Nhanh, Gọn, Không Lỗi Hàm 2026

13/01/2026 07:03

Bạn đang loay hoay với các con số báo cáo và chưa nắm rõ cách tính phần trăm trong Excel sao cho nhanh và chuẩn xác? Đừng lo, hãy cùng Điện máy Pico khám phá ngay bộ công thức từ cơ bản đến nâng cao giúp bạn xử lý mọi bài toán về tỉ lệ tăng trưởng hay lợi nhuận chỉ trong vài cú click chuột.

I. Bản chất toán học của phần trăm trong Excel

Để tính toán chính xác và tránh lỗi sai số liệu, bạn cần phân biệt rõ quy trình tính toán thủ công và quy trình trong Excel:

Trong toán học: Thường áp dụng công thức “Giá trị thành phần / Tổng số x 100”
Trong Excel: Bạn chỉ cần thực hiện phép chia “giá trị thành phần / Tổng số. Việc nhân với 100 và thêm ký hiệu “%” sẽ được thực hiện tự động thông qua công cụ định dạng Percent Style.

Lưu ý:

Tuyệt đối không tự gõ tay ký tự % vào ngay sau con số trong ô (Ví dụ: tự gõ thủ công "50%"). Việc này rất dễ biến con số thành dạng Văn bản (Text), khiến Excel không hiểu được giá trị thực, gây khó khăn khi xử lý dữ liệu hàng loạt và dẫn đến sự hỗn loạn sai số khi thực hiện các phép tính cộng trừ nhân chia về sau.

II. Cách tính phần một phần trong tổng thể

Đây là dạng bài toán cơ bản nhất: Bạn muốn biết một sản phẩm hoặc một nhóm hàng đóng góp bao nhiêu % vào tổng doanh thu của cả công ty.

Ví dụ thực tế: Bạn có bảng dữ liệu "Doanh thu tháng 1 tại Điện máy Pico".

Cột A: Tên ngành hàng (Tivi, Tủ lạnh, Máy giặt...).
Cột B: Doanh thu từng ngành (Số liệu từ B2 đến B5).
Ô B6: Tổng doanh thu toàn hệ thống (Total).
Yêu cầu: Tính xem mảng Tivi chiếm bao nhiêu % trong tổng số này.

Công thức toán học gốc: % Tỉ trọng = (Doanh thu thành phần / Tổng doanh thu)

Bước 1: Nhập phép chia

Tại ô cần tính % của ngành Tivi (ví dụ ô C3), bạn lấy doanh thu Tivi chia cho Tổng doanh thu. Nhập: =B3/B7

’

Bước 2: Cố định mẫu số (Quan trọng)

Ngay sau khi chọn ô tổng doanh thu (B7), bạn hãy nhấn phím F4 trên bàn phím 1 lần. Yên tâm rằng cách cố định F4 trong Excel thực hiện đơn giản, không quá khó trong việc ghi nhớ.

Lúc này công thức sẽ chuyển thành: =B3/$B$7

(Dấu $ xuất hiện nghĩa là ô B7 đã được "khóa" chặt lại).

Nhấn Enter.

Bước 3: Sao chép công thức

Kéo thả chuột từ ô C2 xuống các ô còn lại (Tủ lạnh, Máy giặt...). Nhờ việc đã khóa ô C2 ở bước trên, công thức sẽ chạy chính xác cho mọi dòng mà không bị lỗi chia cho 0.

Bước 4: Định dạng phần trăm

Kết quả hiện tại đang là số thập phân (ví dụ 0.45). Bạn cần bôi đen cột kết quả, vào tab Home > Chọn biểu tượng % (hoặc nhấn tổ hợp phím Ctrl + Shift + %) để chuyển sang dạng phần trăm dễ nhìn (ví dụ 45%).

III. Cách tính phần trăm thay đổi trong Excel (tăng trưởng %)

Đây là công thức quan trọng nhất đối với người làm báo cáo kinh doanh, giúp trả lời câu hỏi: "Doanh thu tháng này tăng hay giảm bao nhiêu % so với tháng trước?".

Công thức tổng quát: Để tính tốc độ tăng trưởng, chúng ta áp dụng công thức toán học sau:

% Tăng trưởng = Giá trị mới - Giá trị cũ / Giá trị cũ

Ví dụ thực tế tại Pico:

Giả sử bạn cần so sánh doanh thu bán "Điều hòa Inverter" giữa Tháng 5 (tháng cũ) và Tháng 6 (tháng mới) để xem nhu cầu thị trường thay đổi thế nào khi vào hè.

Ô A2 (Doanh thu Tháng 5): 500.000.000 đ

Ô B2 (Doanh thu Tháng 6): 800.000.000 đ

Ô C2: Nơi tính % tăng trưởng.

Hướng dẫn:

Bước 1: Nhập công thức (Chú ý dấu ngoặc đơn)

Tại ô C3, bạn nhập công thức sau: =(B3 - A3) / A3

Lưu ý đặc biệt: Bạn bắt buộc phải đóng mở ngoặc đơn (B3 - A3) cho phép trừ. Nếu quên dấu ngoặc, Excel sẽ thực hiện phép chia trước (theo quy tắc nhân chia trước, cộng trừ sau), dẫn đến kết quả sai hoàn toàn.

Bước 2: Xem kết quả thô

Sau khi nhấn Enter, Excel sẽ trả về một số thập phân (Ví dụ: 0.6). Điều này có nghĩa là doanh thu đã tăng 0.6 lần.

Bước 3: Định dạng phần trăm

Để báo cáo dễ hiểu hơn, bạn cần chuyển con số 0.6 này về dạng %.

Chọn ô C2.
Vào tab Home > Nhìn sang nhóm Number > Chọn biểu tượng % (Percentage).
Kết quả hiển thị: 60%.

Kết luận từ con số:

Nếu kết quả là số dương (+): Doanh thu của Pico đang Tăng trưởng (Ở ví dụ trên là tăng 60%).
Nếu kết quả là số âm (-): Doanh thu đang bị Sụt giảm so với kỳ trước.

IV. Tính giá trị sau khi tăng/giảm phần trăm (Sale & Thuế)

Trong quản lý bán hàng, bạn sẽ thường xuyên gặp hai trường hợp:

Tăng lên: Tính giá cuối cùng sau khi cộng thêm thuế VAT (thường là 8% hoặc 10%).
Giảm đi: Tính giá "chốt đơn" sau khi trừ đi chiết khấu khuyến mãi (Sale off).

Thay vì phải bấm máy tính bên ngoài rồi nhập tay vào, hãy để Excel xử lý bằng công thức đơn giản sau:

Giá trị sau cùng = Giá gốc x ( 1 +/- Phần trăm)

Dùng dấu cộng nếu tính thêm thuế (tăng)
Dùng dấu trừ nếu tính giảm giá (giảm)

Ví dụ thực tế tại Pico:

Bạn có bảng giá niêm yết các sản phẩm Laptop và Tủ lạnh.

Cột A: Tên sản phẩm.
Cột B: Giá niêm yết (Giá gốc).
Cột C: % Giảm giá.
Cột D: Giá thanh toán cuối cùng.

Hướng dẫn:

Tại ô D2, bạn hãy nhập công thức sau: =B2 * (1 - C2/100)

Giải thích công thức:

B2: Giá niêm yết (13.000.000).
C2/100: Vì ô C2 chỉ ghi số 5, ta phải chia cho 100 để Excel hiểu đó là 0.05 (tức là 5%).
(1 - C2/100): Tương đương với (100% - 5%) = 95% giá trị gốc cần thanh toán.

Hướng dẫn thực hiện:

Bước 1: Click chuột vào ô D2.

Bước 2: Nhập công thức: =B2*(1-C2/100).

Bước 3: Nhấn Enter.

Kết quả ô D2 sẽ ra: 12.350.000 (Giá Laptop sau khi giảm 5%).

Bước 4: Kéo công thức xuống ô D3.

Kết quả ô D3 sẽ ra: 4.500.000 (Giá Tủ lạnh sau khi giảm 10%).

V. Mẹo hay định dạng hiển thị phần trăm (%) chuyên nghiệp trong Excel

Tính toán đúng thôi chưa đủ, trình bày đẹp mới giúp bạn ghi điểm tuyệt đối. Dưới đây là 3 thủ thuật định dạng và lời khuyên về phần cứng mà dân Excel chuyên nghiệp tại Pico luôn áp dụng:

1. Cách dùng phím tắt: Ctrl + Shift + 5 (Ctrl + Shift + %).

Thay vì phải rê chuột lên thanh công cụ, bạn hãy thao tác như một Pro:

Bước 1: Bôi đen vùng dữ liệu cần chuyển đổi.
Bước 2: Nhấn tổ hợp phím Ctrl + Shift + % (phím số 5).
Kết quả: Số thập phân (0.15) chuyển ngay thành phần trăm (15%) trong 1 nốt nhạc.

2. Tùy chỉnh số chữ số sau dấu phẩy (Decimal Places)

Mặc định Excel hay làm tròn số (ví dụ 15.6% hiển thị thành 16%), gây hiểu lầm trong báo cáo chi tiết.

Cách sửa: Tại tab Home (nhóm Number), sử dụng 2 nút mũi tên:

Increase Decimal: Tăng số lẻ (Hiện 15.60%).
Decrease Decimal: Giảm bớt số lẻ.

3. Tự động tô màu: Tăng xanh - Giảm đỏ (Conditional Formatting)

Kỹ thuật này giúp sếp "liếc mắt" là biết ngay tình hình kinh doanh mà không cần đọc từng con số.

Cách làm: Bôi đen cột % > Vào Conditional Formatting > Chọn Highlight Cells Rules.

Chọn Greater Than 0 > Định dạng màu Xanh (Tăng trưởng).
Chọn Less Than 0 > Định dạng màu Đỏ (Sụt giảm).

Để hiển thị trọn vẹn các Dashboard báo cáo nhiều màu sắc và xử lý file dữ liệu lớn mà không bị giật lag, cấu hình máy tính đóng vai trò cực kỳ quan trọng.

Người xử lý dữ liệu lớn cần RAM khỏe (từ 16GB trở lên) để các công thức chạy mượt mà, và đặc biệt là màn hình lớn để bao quát toàn bộ bảng tính rộng (tránh việc phải cuộn chuột ngang dọc liên tục).

Nếu góc làm việc hiện tại đang kìm hãm tốc độ của bạn, hãy ghé ngay Điện máy Pico để tham khảo các dòng Laptop Workstation bền bỉ hoặc nâng cấp màn hình rời 27-32 inch sắc nét với mức giá cực tốt nhé!

Chỉ với vài phép tính nhân chia cơ bản, bạn đã có thể làm chủ hoàn toàn cách tính phần trăm trong Excel. Đừng quên áp dụng ngay các mẹo này để xử lý báo cáo tại công ty và ghé Điện máy Pico để rinh về những mẫu Laptop Workstation mạnh mẽ giúp chạy Excel "mượt" hơn nhé!